Het verhaal van Anne
De jonge onderzoeker achter baanbrekend KiKa onderzoek
Een nieuwe generatie jonge onderzoekers werkt dag in dag uit aan het verbeteren van behandelingen voor kinderkanker. Anne Borst is één van hen. Zij werkt aan een KiKa onderzoek naar immunotherapie voor kinderen met neuroblastoom, een vorm van kinderkanker. “Er overlijden nog steeds te veel kinderen aan kinderkanker. Ik probeer mijn steentje bij te dragen om dit te veranderen.”
Nieuwsgierigheid die nooit stopt
Al op de middelbare school vond Anne biologie het meest interessante vak. “Ik ben heel erg nieuwsgierig en wilde begrijpen wat er in het lichaam gebeurt als je ziek bent”, vertelt ze. Die nieuwsgierigheid naar hoe het lichaam werkt heeft ze jaren later nog steeds. Nu gebruikt Anne dit om behandelingen voor kinderen met kanker te verbeteren. “Ik vind het heel erg mooi om hieraan iets te kunnen bijdragen.”
Het onderzoek
Anne doet in het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie onderzoek naar het verbeteren van immunotherapie voor kinderen met neuroblastoom, een vorm van kinderkanker die vaak in de bijnieren zit. Ongeveer 25 kinderen krijgen jaarlijks in Nederland neuroblastoom. De meeste van hen zijn jonger dan zes jaar.
Ongeveer de helft van de kinderen met neuroblastoom zijn moeilijk te behandelen. Zij behoren tot de zogenaamde hoogrisicogroep. Na zware behandelingen met chemotherapie, bestraling en een stamceltransplantatie, volgt soms immunotherapie. Dit verbetert de overleving met 15%. Maar dat is niet genoeg.
“Bij ongeveer de helft van de kinderen met hoog-risico neuroblastoom komt de ziekte ondanks zware behandelingen terug. Vaak zijn er dan geen goede behandelopties meer", vertelt Anne. “Daarnaast is de huidige vorm van immunotherapie nog niet succesvol genoeg. Daarom willen mijn collega's en ik een nieuwe therapie vinden die bij hen wel werkt en minder bijwerkingen geeft.”
Voor de kinderen en hun ouders
Als Anne door de gangen van het Máxima loopt, ziet ze elke dag voor wie ze haar werk doet. “Dat geeft mij extra motivatie”, zegt ze.
Soms werkt Anne met tumorweefsel van een kind, dat beschikbaar komt na een operatie. “Dit is het kostbaarste waar wij mee kunnen werken.” Ze legt uit dat dit niet komt doordat het veel geld waard is, maar doordat het zeldzaam is en veel waardevolle informatie bevat. “Ouders moeten hiervoor toestemming geven. Op zo'n moment besef je weer hoe jong sommige kinderen met neuroblastoom zijn. Ik ben die ouders heel erg dankbaar. Voor hen en hun kind wil ik er het meeste uithalen.”
Anne vertelt ook dat het om écht tumorweefsel gaat, niet om een nagemaakte versie uit het laboratorium. Juist daardoor is het van onschatbare waarde voor haar onderzoek.
De toekomst
Anne en haar collega's werken in het laboratorium hard aan de ontwikkeling van TIL-therapie, een nieuwe vorm van immunotherapie voor kinderen met neuroblastoom. Hiervoor gebruikt ze het tumorweefsel van kinderen. “Uit de tumor halen we speciale afweercellen, die tumorcellen kunnen herkennen en aanvallen. In het laboratorium maken we hier veel meer cellen van. Op dit moment bestuderen we hoe we deze cellen in de toekomst het beste kunnen inzetten om kinderen met hoog-risico neuroblastoom te behandelen. Ons doel is om deze cellen uiteindelijk terug te geven aan het kind als TIL-therapie.”
De eerste resultaten lijken veel belovend. “We zijn goed op weg en in het lab zien we dat de speciale afweercellen de neuroblastoomtumorcellen kunnen herkennen”, vertelt Anne.
“Er is een eerste belangrijke stap gezet, die nodig is om een nieuwe behandeling beschikbaar te maken voor patiënten. Maar het kost veel tijd om uit te pluizen hoe alles werkt. Ik hoop dat dit uiteindelijk echt kan leiden tot minder vervelende bijwerkingen én een grote stap in de verbetering van de overlevingskans voor kinderen met neuroblastoom.”
