Die 100% genezing van kinderkanker gaan we ooit halen
Elke dag telt voor het onderzoek naar kinderkanker. Dat weet Prof. dr. René Medema als geen ander. “We moeten vandaag stappen zetten, niet morgen. Kinderen met kanker en hun ouders hebben geen tijd om te wachten.” Een jaar na zijn start als Chief Scientific Officer in het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie vertelt hij over de uitdagingen en de stappen die in 2025 gezet zijn, mede dankzij KiKa.
KiKa financiert onderzoek naar kinderkanker. Bij veel van deze onderzoeken zijn wetenschappers uit het Máxima betrokken. “Onderzoek is hard nodig. De overlevingskans is nu 81% en die moet gewoon naar 100%”, zegt Prof. dr. René Medema. Om dat te bereiken richt het onderzoek binnen het Máxima zich op verschillende thema's, waaronder solide tumoren, hersentumoren, immunotherapie en kwaliteit van leven na de behandeling. Belangrijke pijlers die bijdragen aan onze gezamenlijke missie: ieder kind kankervrij met optimale kwaliteit van leven.
De uitdagingen binnen onderzoek
"We kunnen heel veel en ik ben trots op de vooruitgang die we ieder jaar boeken. Maar ik weet ook dat we nog een lange weg te gaan hebben", vertelt Medema. Hij vult aan: “Er zijn namelijk vormen van kanker die nu niet te genezen zijn, zoals bepaalde vormen van hersenkanker. Dat is verschrikkelijk.”
Dit komt vooral door de kritieke locatie van de tumor. “Medicijnen komen niet goed aan door de bloed-hersenbarrière en een operatie is niet altijd mogelijk. En als een operatie wel kan, gaat dit helaas vaak gepaard met gevolgen voor de kwaliteit van leven. Kinderen kunnen bijvoorbeeld minder goed leren of hebben moeite met lopen. Dat mag gewoon niet. Daar moeten we iets aan doen. Gelukkig hebben we vorig jaar belangrijke vooruitgang geboekt.”
Vooruitgang voor kinderen met een hersentumor
“We kunnen dankzij kunstmatige intelligentie nu het type hersentumor tijdens de operatie vaststellen. Dit is een belangrijke stap, want dit zorgt ervoor dat een tweede operatie vaak niet meer nodig is.” Deze ontwikkeling is belangrijk voor kinderen met een hersentumor en hun ouders. “Denk je eens in hoe spannend het is om op een uitslag te wachten. Het is een erg onzekere en heftige tijd waar gezinnen doorheen gaan. Met deze ontwikkeling nemen we veel spanning weg.”
Tot voor kort wisten artsen pas met welk type hersentumor ze te maken hadden nadat een patholoog na de operatie onderzoek deed. Daar gaan dagen overheen. Nu kunnen ze tijdens de eerste operatie meteen handelen, zodat de uitkomst voor elk kind het beste is.
“Deze ontwikkeling is baanbrekend, we zien nu dat ziekenhuizen over de hele wereld deze techniek willen gebruiken", vertelt Medema trots. Hij vervolgt: “Hiermee kunnen kinderen over de hele wereld geholpen worden. Allemaal dankzij onderzoek dat mede door KiKa is gefinancierd. Daar zijn we heel dankbaar voor.” Onderzoekers kijken nu of deze innovatie ook voor andere vormen van kinderkanker ingezet kan worden, bijvoorbeeld botkanker.
Een stap dichterbij 100% genezing
“Waar de steun van KiKa ook aan heeft bijgedragen is de uitbreiding van de onderzoeksafdeling in het Máxima. Er zijn zogeheten clean rooms gebouwd. Dit zijn steriele ruimtes waar celtherapie, een bepaalde vorm van immunotherapie gemaakt kan worden. Deze worden aankomend jaar in gebruik genomen.”
Celtherapie wordt al succesvol ingezet bij bepaalde vormen van leukemie. “Ik verwacht dat we dit jaar de eerste zelfgemaakte celtherapieën aan kinderen in het Máxima kunnen geven”, vertelt Medema. Het is een belangrijke stap voor de onderzoekers. “Door de celtherapieën zelf te maken, kunnen we kinderen in het centrum sneller behandelen. Én dit stelt ons in staat om snel bij te sturen. Zo kunnen we de therapie continu verder ontwikkelen en verbeteren. We geloven echt dat dit ons weer een stap dichter bij 100% genezing gaat brengen en de kwaliteit van leven hierdoor toeneemt.”
Onderzoek is complex en kost tijd
Toch is er nog werk aan de winkel. Onderzoek is complex en kost veel tijd. Kinderen met kanker en hun ouders hebben deze tijd niet. “Stel je voor dat je met je kind in de wachtkamer zit. Dan wil je niet hoeven wachten tot er een behandeling is. Je wilt nú geholpen worden. Ik ben ongeduldig en wil dat ook. Elke minuut voor die ouders voelt als een eeuwigheid", zegt Medema.
Medema is trots op de samenwerking tussen de zorg- en onderzoeksafdelingen in het Máxima. “Artsen, zorgpersoneel en wetenschappers hebben elkaar echt nodig om sneller tot doorbraken te komen.”
Het ultieme doel is helder: 100% genezing van kinderkanker. “Dat is een hoge lat”, zegt Medema. “Maar met minder nemen we geen genoegen. Ik ben hoopvol: die 100% gaan we ooit halen.”
