Dr. Dannis van Vuurden aan het woord
Sommige vormen van kinderkanker zijn helaas nog niet te genezen. Eén van deze vormen is hersenstamkanker, ook wel diffuus midlijn glioom (DMG). Maar dankzij onderzoek van dr. Dannis van Vuurden en zijn team is er een stap in de goede richting gezet. “We hebben aanwijzingen waarom immunotherapie vaak nog niet goed werkt bij kinderen met hersenstamkanker.” Dit belangrijke inzicht geeft richting aan vervolgonderzoek en brengt onderzoekers dichter bij een behandeling.
Jaarlijks krijgen tien kinderen de diagnose hersenstamkanker, ook wel diffuus midlijn glioom (DMG) genoemd. “Als arts moet ik kinderen en ouders altijd slecht nieuws brengen bij deze diagnose. De kans op genezing is nul procent. Dat is ontzettend oneerlijk”, vertelt dr. Dannis van Vuurden. Als arts ziet en spreekt hij gezinnen. “Ik voel hun verdriet", vertelt hij. Daarnaast doet van Vuurden onderzoek. “Ik zie dat we stappen zetten, maar het is nog niet genoeg. Toch ben ik optimistisch en heb hoop voor de toekomst. Alleen met onderzoek kunnen we echt iets verbeteren voor deze kinderen.”
De uitdagingen van onderzoek naar hersentumoren
Het onderzoek bij kinderen met een hersentumor loopt achter ten opzichte van andere vormen van kinderkanker. Er zijn veel uitdagingen, zoals de bloed-hersenbarrière. Dit is een soort grensovergang tussen het bloed en de hersenen die ervoor zorgt dat schadelijke stoffen buiten blijven. Maar de bloed-hersenbarrière zorgt er ook voor dat medicijnen niet in de hersenen kunnen komen. Daarnaast werkt het afweersysteem in de hersenen totaal anders dan in de rest van het lichaam.
Nieuw belangrijk inzicht in het afweersysteem bij hersenstamkanker
Dankzij steun van KiKa en haar donateurs heeft van Vuurden met zijn team het afweersysteem bij hersenstamkanker beter in kaart gebracht. “We zien dat er bij kinderen met hersenstamkanker bepaalde ‘slechte’ afweercellen in de tumor zitten die de kanker juist helpen met groeien en verspreiden. Dit zijn zogeheten myeloïde cellen. “Deze cellen blokkeren andere afweercellen die de tumor normaal gesproken zouden aanvallen. Ze remmen als het ware het afweersysteem. Dat is een groot probleem, want nieuwe behandelingen zoals immunotherapie werken juist door het afweersysteem te activeren. Bij deze vorm van kanker lukt dat nog niet.
Het onderzoek levert belangrijke inzichten op. Van Vuurden: “We hebben nu een duidelijk beeld van hoeveel van deze remmende afweercellen in de tumor zitten en hoe we die moeten aanpakken. Dat is een noodzakelijke stap voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Zonder de steun van KiKa en haar donateurs was dit simpelweg niet mogelijk geweest.”
Voor van Vuurden heeft dit onderzoek ook een persoonlijke betekenis. Eén van zijn patiënten, Wies, speelde een belangrijke rol. Wies had hersenstamkanker, uitgezaaid naar zijn buik. “Dat was verschrikkelijk", zegt hij. “Maar dankzij hem ontdekten we hoe groot de rol is van deze afweercellen. Dat inzicht neem ik mijn hele carrière mee.”
Een doorbraak is noodzakelijk
Onderzoek kost tijd. Tijd die kinderen met hersenstamkanker niet hebben. Van Vuurden is zich daarvan bewust. “Voor mijn patiënten is een doorbraak hard nodig. Daarom kijkt mijn onderzoeksgroep vooral naar resultaten die we snel kunnen vertalen naar een behandelstudie. Zo komen we stap voor stap dichter bij een betere behandeling.”
Ondanks de harde realiteit, kijkt van Vuurden vooruit: “Ik weet niet wat de toekomst brengt. Maar ik hoop dat we kinderen in de nabije toekomst wél beter kunnen helpen.”
